رکوردشکنی نفت روسیه در چین؛ پاسخ بازار به نگرانی‌ها درباره توافق ترامپ–هند

در حالی که اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره توافق تجاری با هند و احتمال توقف خرید نفت روسیه از سوی دهلی‌نو موجی از نگرانی را در مسکو ایجاد کرد، داده‌های واقعی بازار تصویر کاملاً متفاوتی ارائه می‌دهند. روسیه که هند را یکی از بزرگ‌ترین مشتریان پس از ۲۰۲۲ می‌دانست، نگران کاهش درآمدهای نفتی و فشار بر بودجه خود بود. اما آمارهای جدید نشان می‌دهد که این نگرانی‌ها فعلاً بی‌اساس بوده‌اند.

ژانویه ۲۰۲۶ به‌عنوان قوی‌ترین ماه تاریخ تجارت نفت میان روسیه و چین ثبت شده است. صادرات دریابرد روسیه به چین به ۱.۸۶ میلیون بشکه در روز رسیده؛ رقمی که حتی رکوردهای سال گذشته را نیز پشت سر گذاشته است. بیش از نیمی از این حجم از بنادر کوزمینو و ساخالین بارگیری شده و برای نخستین‌بار از نوامبر ۲۰۲۴، تمام صادرات ESPO روسیه مستقیماً به چین رفته است.

این روند نشان می‌دهد که چین اکنون ستون اصلی صادرات نفت روسیه است. حتی اگر صادرات خط لوله—حدود ۸۲۰ هزار بشکه در روز—را کنار بگذاریم، صادرات دریایی روسیه به چین ۴۶ درصد بیشتر از صادرات عربستان بوده است. عربستان که سال‌ها بزرگ‌ترین صادرکننده نفت به چین بود، در ژانویه تنها ۱.۲ میلیون بشکه در روز به این کشور ارسال کرده است. این تغییر توازن، پیامد مستقیم تحریم‌های غرب و چرخش روسیه به سمت شرق است.

در مجموع، داده‌ها نشان می‌دهد که حتی اگر هند خرید نفت روسیه را کاهش دهد یا متوقف کند، چین به‌تنهایی می‌تواند بخش بزرگی از این شکاف را پر کند. مسکو اکنون بیش از هر زمان دیگری به بازار چین وابسته است و این وابستگی، هم نقطه قوت و هم نقطه ضعف راهبرد انرژی روسیه در سال‌های آینده خواهد بود.