دولت ترامپ جزئیات طرح جدید خود برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران را اعلام کرده است؛ طرحی که با عنوان «Operation Economic Outcast» معرفی شده و هدف آن گسترش تحریم‌های ثانویه علیه شرکت‌ها و کشورهایی است که همچنان با ایران همکاری می‌کنند. بر اساس این سیاست، شرکت‌های خارجی که به فعالیت‌های مرتبط با ایران ادامه دهند، ممکن است با خطر تحریم و حتی قطع دسترسی به نظام مالی آمریکا مواجه شوند. در نخستین مرحله نیز نزدیک به ۶۰ فرد، شرکت و کشتی هدف تحریم قرار گرفته‌اند.

بخش مهمی از تحریم‌های جدید، تجارت نفت ایران را هدف گرفته است. وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده که دلالان، شرکت‌ها و کشتی‌های ناوگان سایه در کشورهایی مانند امارات، هنگ‌کنگ، چین، سنگاپور، سوئیس و برخی کشورهای اروپایی تحریم شده‌اند؛ شبکه‌هایی که به انتقال نفت ایران و جابه‌جایی درآمدهای آن کمک می‌کنند. تحریم‌ها همچنین بخش‌های فناوری، طلا، هوانوردی، کشتیرانی و دارایی‌های دیجیتال ایران را نیز دربر می‌گیرد و اختیارات آمریکا برای برخورد با شرکت‌های خارجی فعال در این حوزه‌ها را افزایش می‌دهد.

چین اکنون مهم‌ترین آزمون این سیاست است. این کشور بیش از ۸۰ درصد نفت دریابرد ایران را خریداری می‌کند، اما واشنگتن در مرحله نخست هنوز بانک‌های بزرگ چینی را که ممکن است در تأمین مالی این معاملات نقش داشته باشند، مستقیماً هدف قرار نداده است. با این حال، نشانه‌های فشار آمریکا در بازار چین دیده می‌شود؛ برآوردها نشان می‌دهد واردات نفت ایران به چین در ماه اوت به حدود ۵۳۴ هزار بشکه در روز کاهش یافته، در حالی که این رقم در ژوئیه حدود ۸۲۳ هزار بشکه در روز بود.

هم‌زمان، ذخایر نفت ایران در آب‌های خارج از خلیج فارس و دریای عمان نیز کاهش یافته است. حجم نفت ایران در ذخیره‌سازی دریایی از بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه پیش از تشدید محاصره آمریکا در اواسط ژوئیه، به حدود ۸۳ میلیون بشکه رسیده است. حدود ۴۰ میلیون بشکه از این نفت در نزدیکی سنگاپور قرار دارد و برآورد فعالان بازار نشان می‌دهد تنها حدود ۴ میلیون بشکه از این محموله‌ها هنوز خریدار قطعی ندارند. این وضعیت نشان می‌دهد فشار تحریم‌ها در حال محدود کردن فضای مانور ایران برای صادرات نفت است.

با این حال، بازار نفت واکنش متفاوتی نشان داده است. قیمت برنت و WTI پس از رشد بیش از ۵ درصدی در هفته گذشته، پیش از اعلام جزئیات طرح آمریکا بیش از ۲ درصد کاهش یافت و پس از آن نیز برنت حدود ۲.۵۶ درصد و WTI حدود ۲.۵۸ درصد افت کردند. این رفتار نشان می‌دهد معامله‌گران فعلاً اثر تحریم‌های جدید را با توجه به عرضه موجود، ذخایر نفتی و توان چین برای ادامه خرید نفت ایران ارزیابی می‌کنند. اما اگر فشار واشنگتن به بانک‌ها و شرکت‌های چینی نیز گسترش پیدا کند، ریسک کاهش بیشتر صادرات نفت ایران و افزایش دوباره فشار صعودی بر قیمت نفت جدی‌تر خواهد شد.