چین پس از اعلام دور جدید تحریمهای آمریکا علیه شبکههای مرتبط با تجارت ایران، بهصراحت اعلام کرده است که قصد ندارد روابط اقتصادی و تجاری خود با تهران را متوقف کند. تحریمهای جدید دولت آمریکا که با عنوان «Operation Economic Outcast» معرفی شدهاند، شرکتها، دلالان و کشتیهای مرتبط با تجارت نفت ایران را در چندین کشور هدف قرار دادهاند؛ با این حال، بانکهای بزرگ چینی در این مرحله تحریم نشدهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا در این دور از تحریمها، شبکههایی را هدف گرفته که در انتقال نفت ایران و درآمدهای حاصل از آن نقش دارند. بخشی از این شبکهها در چین، هنگکنگ، امارات، سنگاپور، سوئیس و اروپا فعالیت میکنند. واشنگتن تلاش دارد با استفاده از تحریمهای ثانویه، شرکتهای خارجی را بین ادامه همکاری با ایران و حفظ دسترسی به نظام مالی آمریکا تحت فشار قرار دهد.
اما واکنش پکن نشان میدهد که چین فعلاً قصد عقبنشینی ندارد. «لین جیان»، سخنگوی وزارت خارجه چین، اعلام کرد پکن با تحریمهای یکجانبهای که خارج از چارچوب حقوق بینالملل و بدون مجوز شورای امنیت سازمان ملل اعمال میشوند، مخالف است. او همچنین هشدار داد که فشار اقتصادی و تحریمهای گسترده نهتنها مشکلی را حل نمیکنند، بلکه میتوانند تنشها را افزایش داده و پیامدهای آن به اقتصاد و نظام مالی جهانی سرایت کند.
اهمیت موضع چین از آنجا بیشتر میشود که این کشور یکی از اصلیترین خریداران نفت ایران است. بنابراین، ادامه خرید نفت ایران برای پکن صرفاً یک موضوع سیاسی نیست و به تأمین انرژی و منافع اقتصادی چین نیز ارتباط دارد. سخنگوی وزارت خارجه چین تأکید کرده است که همکاری اقتصادی چین و ایران در چارچوب قوانین بینالمللی انجام میشود و نباید تحت تأثیر تحریمهای یکجانبه آمریکا قرار بگیرد.
در نتیجه، دور جدید تحریمهای آمریکا اکنون یک آزمون مهم برای روابط واشنگتن، پکن و تهران ایجاد کرده است. اگر آمریکا در مراحل بعدی به سراغ بانکها و شرکتهای بزرگ چینی برود، فشار بر تجارت نفت ایران میتواند افزایش پیدا کند و احتمال رویارویی اقتصادی میان آمریکا و چین نیز بیشتر شود. در مقابل، موضع فعلی پکن نشان میدهد که چین فعلاً حاضر نیست روابط تجاری خود با ایران را صرفاً در پاسخ به خواستههای واشنگتن متوقف کند و باید دید این تقابل در ادامه تا چه اندازه به بازار نفت و تجارت جهانی سرایت خواهد کرد.



