مدیریت ریسک نفتی؛ واکنش امارات و عربستان به تنش‌های ایران و آمریکا

با افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا و احتمال حمله نظامی، امارات و عربستان سعودی در حال آماده‌سازی برای اختلال در عرضه نفت هستند. ابوظبی قصد دارد در ماه آوریل حجم بیشتری از نفت «مربان» را صادر کند و شرکت ملی نفت ADNOC بشکه‌های اضافی را به شرکای خود در کنسسیون‌های خشکی پیشنهاد داده است. این اقدام بخشی از تلاش برای آرام نگه داشتن بازارها در صورت وقوع بحران است.

همزمان، عربستان تولید و صادرات خود را افزایش داده تا در صورت بسته شدن تنگه هرمز، جریان نفت مختل نشود. صادرات روزانه عربستان در ۲۴ روز نخست فوریه به ۷.۳ میلیون بشکه رسید که بالاترین سطح از آوریل ۲۰۲۳ است. ریاض همچنین ظرفیت مازاد ۲.۴ میلیون بشکه در روز دارد و می‌تواند نفت خود را از طریق خط لوله شرق-غرب به دریای سرخ منتقل کند تا از وابستگی به مسیر خلیج فارس بکاهد.

بازار حمل‌ونقل دریایی نیز نشانه‌های هشداردهنده‌ای نشان می‌دهد. نرخ اجاره نفتکش‌های غول‌پیکر در مسیر خاورمیانه به آسیا به بیش از ۲۰۰ هزار دلار در روز رسیده که بالاترین سطح در شش سال اخیر است. شرکت ملی حمل‌ونقل عربستان (بحری) چندین نفتکش بزرگ اجاره کرده تا محموله‌های خود به آسیا را تضمین کند. این فشارها همزمان با افزایش قیمت نفت به بالای ۷۲ دلار در هر بشکه رخ داده است؛ سطحی نزدیک به بالاترین قیمت‌ها از ژوئیه گذشته.

در مجموع، این اقدامات نشان‌دهنده مدیریت حساب‌شده ریسک توسط تولیدکنندگان بزرگ خلیج فارس است. ریاض و ابوظبی تمایلی به سقوط قیمت‌ها ندارند، اما از جهش شدید به سه‌رقمی نیز پرهیز می‌کنند؛ چرا که چنین وضعیتی می‌تواند تقاضا را متزلزل کرده، واکنش سیاسی منفی برانگیزد یا منجر به آزادسازی ذخایر اضطراری شود. افزایش تدریجی صادرات اکنون به آن‌ها اجازه می‌دهد تا از مزایای «حق بیمه ژئوپلیتیکی» بهره‌مند شوند، بدون آنکه بازار به سمت هرج‌ومرج کشیده شود. این یادآور آن است که ظرفیت مازاد نه‌تنها یک ابزار عرضه، بلکه یک ابزار قیمت‌گذاری است.