گایانا در کمتر از یک دهه از کشوری کمدرآمد در آمریکای جنوبی به یکی از سریعترین اقتصادهای در حال رشد جهان و یک بازیگر مهم در بازار نفت تبدیل شده است. از زمان آغاز تولید نفت توسط اکسونموبیل در میدان فراساحلی استابروک در سال ۲۰۱۹، اقتصاد این کشور تقریباً چهار برابر شده و درآمدهای نفتی نقش تعیینکنندهای در رشد تولید ناخالص داخلی و افزایش منابع مالی دولت داشتهاند.
امروز ظرفیت تولید نفت گایانا به حدود یک میلیون بشکه در روز نزدیک شده و این کشور به یکی از تأمینکنندگان جذاب نفت برای بازارهای جهانی تبدیل شده است. در شرایطی که تنشها در خاورمیانه و اختلال در عرضه نفت منطقه موجب افزایش قیمتهای جهانی شده، خریداران بیش از گذشته به دنبال منابع جایگزین خارج از خلیج فارس هستند. این وضعیت فرصتی کمسابقه برای گایانا فراهم کرده تا سهم بیشتری از بازار جهانی نفت را به دست آورد و درآمدهای صادراتی خود را افزایش دهد.
با این حال، رشد سریع نفتی همیشه به معنای توسعه پایدار نیست. بسیاری از کشورهای دارای منابع طبیعی در گذشته با پدیده «نفرین منابع» مواجه شدهاند؛ وضعیتی که در آن وابستگی بیش از حد به درآمدهای نفتی و معدنی مانع تنوع اقتصادی و توسعه بلندمدت شده است. گایانا نیز برای جلوگیری از این چالش نیاز دارد درآمدهای نفتی را به سمت سرمایهگذاری در زیرساختها، آموزش و توسعه بخشهای غیرنفتی هدایت کند.
دولت گایانا در همین راستا تلاش میکند سهم شرکتهای محلی را در زنجیره ارزش صنعت نفت افزایش دهد و فرصتهای بیشتری در حوزههایی مانند خدمات، گردشگری، هتلداری و پشتیبانی پروژههای انرژی ایجاد کند. همچنین این کشور در آینده نزدیک سهم بیشتری از حق امتیازها و درآمدهای حاصل از تولید نفت دریافت خواهد کرد. اگر این منابع بهدرستی مدیریت شوند، گایانا میتواند از یک صادرکننده نوظهور نفت به یکی از موفقترین نمونههای توسعه اقتصادی مبتنی بر منابع طبیعی در جهان تبدیل شود.