چرا قیمت نفت و سوخت همچنان صعودی است؟ بازار فیزیکی از کمبود عرضه خبر می‌دهد

قیمت نفت بیش از یک هفته است که روند صعودی دارد و ادامه درگیری‌ها در خاورمیانه، نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه را دوباره تشدید کرده است. در حالی که برخی تحلیلگران پیش‌تر از احتمال مازاد عرضه نفت سخن می‌گفتند، بازار فیزیکی نشانه‌های روشنی از تنگنای عرضه و احتمال ماندگاری قیمت‌های بالا برای مدت طولانی‌تر نشان می‌دهد. فروپاشی آتش‌بس میان ایران و آمریکا و اختلال مجدد در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین عوامل این تغییر فضای بازار بوده است.

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) اعلام کرده که تولید جهانی نفت در ژوئن به‌دنبال آتش‌بس حدود ۴.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یافت، اما همچنان حدود ۹.۴ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از آغاز جنگ است. هم‌زمان، ذخایر نفت خام کشورهای عضو OECD در ژوئن ۶۲ میلیون بشکه کاهش یافته و روند برداشت از ذخایر ادامه دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد بازار برای جبران کاهش عرضه همچنان به انبارها متکی است.

در آمریکا نیز سطح ذخایر نفت به محدوده‌های نگران‌کننده نزدیک شده است. موجودی نفت در مرکز ذخیره‌سازی کوشینگ اوکلاهما به حداقل عملیاتی رسیده و ادامه برداشت می‌تواند عملکرد این تأسیسات را مختل کند. ذخایر استراتژیک نفت آمریکا نیز به پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۸۳ رسیده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که در صورت رسیدن بازار به حداقل ذخایر قابل استفاده، تنها راه بازگرداندن تعادل، افزایش بیشتر قیمت‌ها و کاهش تقاضا از طریق گرانی سوخت خواهد بود.

افزایش قیمت سوخت حتی از رشد قیمت نفت خام نیز بیشتر بوده است. در حالی که نفت آمریکا حدود ۱۸ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ معامله می‌شود، قیمت بنزین بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته است. دلیل اصلی این اختلاف آن است که چین توانست با استفاده از ذخایر بزرگ نفت خام خود شوک عرضه را مدیریت کند، اما چنین ذخایری برای فرآورده‌های نفتی وجود نداشت. علاوه بر این، آسیب دیدن پالایشگاه‌های خاورمیانه در جریان جنگ و اختلال در تولید و صادرات سوخت روسیه به‌دلیل حملات پهپادی اوکراین، عرضه جهانی فرآورده‌های نفتی را محدود کرده و فشار صعودی بر قیمت بنزین و گازوئیل وارد کرده است.