عراق ممکن است بهزودی شاهد تغییر در رأس دولت خود باشد؛ جایی که ائتلاف موسوم به «چارچوب هماهنگی»—بزرگترین بلوک پارلمانی و متشکل از جریانهای شیعه عرب—نام علی الزیدی، تاجر و چهره سیاسی جدید را برای نخستوزیری مطرح کرده است. این اقدام با هدف پایان دادن به بنبست سیاسی میان محمد شیاع السودانی، نخستوزیر موقت، و نوری المالکی، نخستوزیر پیشین، صورت گرفته است؛ بنبستی که ماههاست روند تشکیل دولت را مختل کرده است.
در همین حال، گزارشها نشان میدهد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تماس با الزیدی از این انتخاب ابراز رضایت کرده و گفته است: «با کمک ما او پیروز شد و ما میخواهیم عملکرد خوبی داشته باشد.» این موضعگیری نشاندهنده تلاش واشنگتن برای اثرگذاری بر مسیر سیاسی عراق و حمایت از گزینهای است که بتواند با اولویتهای آمریکا همسو باشد، هرچند اختلافنظرهایی درباره ارتباطات اقتصادی برخی چهرههای نزدیک به الزیدی با شبکههای مرتبط با ایران همچنان مطرح است.
در صورت موفقیت الزیدی در تشکیل دولت طی ۳۰ روز آینده، مهمترین چالشهای او در رابطه با آمریکا به دو محور اصلی گره خورده است: نخست، مسئله گروههای شبهنظامی وابسته به ایران. واشنگتن بارها خواستار محدودسازی نفوذ این گروهها و جلوگیری از تبدیل شدن آنها به نیرویی موازی با ارتش رسمی عراق شده است. تلاشهای گذشته برای ادغام نیروهای حشدالشعبی در ساختار ارتش نیز به دلیل فشارهای خارجی و اختلافات داخلی متوقف شده است، در حالی که این گروهها همچنان نقش مهمی در ساختار امنیتی کشور دارند.
دومین محور کلیدی، روابط اقتصادی عراق با ایران است. اقتصاد عراق بهشدت به درآمدهای نفتی و واردات انرژی وابسته است و در عین حال، ایران یکی از مهمترین شرکای تجاری این کشور باقی مانده است. عراق بخش عمده گاز طبیعی مورد نیاز خود برای تولید برق را از ایران وارد میکند، موضوعی که همواره تحت تأثیر تحریمهای آمریکا، مشکلات پرداخت مالی و نوسانات منطقهای قرار دارد. در نتیجه، دولت جدید احتمالی در بغداد باید میان حفظ روابط حیاتی با تهران و پاسخ به فشارهای واشنگتن برای کاهش وابستگی اقتصادی به ایران، توازن دشواری برقرار کند؛ چالشی که میتواند مسیر سیاست خارجی و ثبات داخلی عراق را در سالهای آینده تعیین کند.