اوپک در کمترین سطح ۲۰ ساله؛ سقوط تولید خلیج فارس در سایه جنگ و تغییر مسیرهای صادراتی

تولید نفت اوپک در ماه آوریل به پایین‌ترین سطح خود از سال ۲۰۰۰ تاکنون رسیده است؛ موضوعی که نشان‌دهنده شدت اختلالات ناشی از جنگ در خاورمیانه و به‌ویژه بسته شدن تنگه هرمز است. بر اساس نظرسنجی رویترز، تولید این سازمان با کاهش ۸۳۰ هزار بشکه در روز به میانگین ۲۰.۰۴ میلیون بشکه رسید، رقمی که حتی از سطح دوران بحران کرونا نیز پایین‌تر ارزیابی شده است.

در میان اعضای اوپک، کویت بیشترین افت تولید را تجربه کرد و گزارش‌ها نشان می‌دهد صادرات نفت خام این کشور در آوریل تقریباً به صفر رسیده است؛ نتیجه مستقیم وابستگی کامل به مسیر تنگه هرمز. عربستان سعودی و عراق نیز به دلیل اختلالات امنیتی و کاهش ظرفیت عملیاتی مجبور به کاهش تولید شدند. این وضعیت نشان می‌دهد که بخش مهمی از زیرساخت انرژی خلیج فارس عملاً تحت فشار مستقیم ژئوپولیتیکی قرار گرفته است.

در مقابل، امارات متحده عربی تنها عضو خلیج فارس بود که توانست تولید خود را افزایش دهد. استفاده از پایانه فجیره در دریای عمان به این کشور اجازه داد بدون عبور از هرمز صادرات خود را حفظ و حتی تقویت کند. هم‌زمان، ونزوئلا و لیبی نیز افزایش تولید داشتند، اما این رشدها نتوانست افت شدید عرضه خلیج فارس را جبران کند و توازن بازار جهانی همچنان منفی باقی ماند.

در مجموع، داده‌ها نشان می‌دهد که ساختار سنتی اوپک در حال تحت فشار قرار گرفتن از دو جهت است: از یک سو اختلالات ژئوپولیتیکی در تنگه هرمز تولید و صادرات چندین عضو کلیدی را فلج کرده و از سوی دیگر، کشورهایی که مسیرهای جایگزین دارند—مانند امارات—توانسته‌اند سهم بیشتری از بازار را جذب کنند. نتیجه این روند، بازاری است که بیش از هر زمان دیگری به زیرساخت‌های فیزیکی صادرات، مسیرهای جایگزین و ریسک‌های امنیتی وابسته شده است.