کاهش قیمت نفت با امید به بازگشایی موقت تنگه هرمز

قیمت نفت برنت برای سومین جلسه متوالی کاهش یافت؛ زیرا ایران و عمان مذاکرات برای ایجاد یک کریدور موقت دریایی در تنگه هرمز را پیش برده‌اند. قیمت برنت صبح چهارشنبه تا حدود ۸۵ دلار در هر بشکه پایین آمد و طی هفته بیش از ۹ درصد افت کرده است. نفت WTI نیز حوالی ۸۰ دلار معامله شد. با وجود این کاهش، قیمت نفت همچنان بیش از ۴۱ درصد نسبت به ابتدای سال بالاتر است.

بر اساس گزارش رسانه دولتی عمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، درباره یک «چارچوب موقت» برای ایجاد کریدور مشترک کشتیرانی در هرمز گفت‌وگو کرده‌اند. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، نیز اعلام کرده دو کشور درباره یک مسیر موقت به توافق رسیده‌اند و قصد دارند طی ۳۰ تا ۶۰ روز درباره ایجاد یک کریدور دائمی مذاکره کنند. با این حال، هنوز زمان مشخصی برای آغاز اجرای توافق موقت و بازگشایی مسیر اعلام نشده است.

هم‌زمان، افزایش فعالیت صادراتی در خلیج فارس نشانه دیگری از افزایش خوش‌بینی نسبت به کاهش تنش‌ها در هرمز است. بارگیری نفت از پایانه‌های صادراتی عراق در خلیج فارس در ابتدای هفته به‌شدت افزایش یافت و تصاویر ماهواره‌ای از حضور هفت نفتکش با ظرفیت مجموع حدود ۱۳ میلیون بشکه برای دریافت محموله‌های عراقی خبر می‌دهند. این تحولات می‌تواند نشان دهد تولیدکنندگان منطقه‌ای خود را برای عادی‌تر شدن شرایط کشتیرانی آماده می‌کنند.

در سوی دیگر، فعالیت انتقال نفت کشتی‌به‌کشتی (STS) در دریای عمان نیز افزایش قابل‌توجهی داشته است. شرکت TankerTrackers اعلام کرده دست‌کم ۱۵ عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی در منطقه در جریان بوده و مجموع نفت جابه‌جاشده حدود ۲۵ میلیون بشکه نفت خام به همراه مقداری فرآورده‌های نفتی برآورد شده است. نکته مهم این است که منشأ این محموله‌ها تقریباً تمام کشورهای منطقه به‌جز ایران بوده؛ موضوعی که اهمیت مسیرهای جایگزین و انتقال محموله‌ها خارج از تنگه هرمز را نشان می‌دهد.

با این حال، کاهش قیمت نفت هنوز به معنای پایان بحران هرمز نیست. بازار در حال قیمت‌گذاری احتمال کاهش تنش و ایجاد یک مسیر دریایی موقت است، اما تا زمانی که توافق عملیاتی نشده و عبور منظم نفتکش‌ها از تنگه از سر گرفته نشود، ریسک ژئوپلیتیکی پابرجا خواهد ماند. اگر کریدور موقت واقعاً فعال شود، افزایش عرضه قابل‌دسترس و کاهش هزینه ریسک حمل‌ونقل می‌تواند فشار نزولی بیشتری بر برنت و WTI وارد کند؛ اما هرگونه شکست مذاکرات یا اختلال دوباره در کشتیرانی می‌تواند همین روند نزولی را به‌سرعت معکوس کند.