حرکت قیمت نفت از ابتدای ماه مارس تاکنون باعث شکلگیری بحثهای گستردهای در بازار انرژی شده است. بسیاری از تحلیلگران تعجب میکنند که چرا با وجود اختلال شدید در عرضه نفت خاورمیانه، قیمت قراردادهای آتی نفت جهش بزرگی نداشته است. دلیل اصلی این وضعیت، خوشبینی معاملهگران به توانایی بازار برای سازگاری با بحران و یافتن مسیرهای جایگزین عرضه عنوان میشود؛ اما کارشناسان هشدار میدهند که ظرفیت سازگاری بازار محدود است و نمیتوان برای همیشه روی آن حساب کرد.
برخی شرایط فعلی را با بحران سال ۲۰۲۲ پس از حمله روسیه به اوکراین مقایسه میکنند؛ زمانی که نگرانی از تحریم نفت روسیه باعث شد قیمت نفت برنت تا نزدیکی ۱۴۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد. با این حال، نفت روسیه برخلاف انتظارها همچنان راه خود را به بازارهای جهانی پیدا کرد و جریان صادرات این کشور ادامه یافت. همین تجربه باعث شده برخی معاملهگران انتظار داشته باشند نفت خاورمیانه نیز با وجود بحرانهای فعلی بتواند مسیرهای جایگزین پیدا کند.
در ماههای اخیر بازار واقعاً توانسته بخشی از اختلالات را مدیریت کند. عربستان سعودی بخشی از صادرات نفت خود را از خلیج فارس به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده، امارات نیز مسیرهای جایگزین ایجاد کرده و عراق در حال بررسی راهکارهای مشابه است. این انعطافپذیری، همراه با امید به توافق صلح میان طرفهای درگیر، باعث شده قیمت نفت در بازارهای آتی کنترل شود؛ حتی با وجود شکست آتشبسها و ادامه تهدیدهای نظامی.
با این حال، نشانههای هشداردهنده در بازار فیزیکی نفت در حال افزایش است. حاشیه سود پالایشگاهها (Crack Spread) به بالاترین سطوح خود رسیده و ذخایر جهانی نفت بهتدریج کاهش یافتهاند. ذخایر استراتژیک آمریکا نیز به محدودههای حساس نزدیک شده و عرضه بنزین، گازوئیل و سوخت جت تحت فشار قرار گرفته است. اگرچه قیمت نفت برنت و WTI به دلیل کاهش موقت درگیریها زیر ۹۰ دلار باقی مانده، اما کارشناسان معتقدند تمرکز بیش از حد بر نمودارهای بازار آتی ممکن است واقعیت کمبود عرضه در بازار فیزیکی را پنهان کند.