قیمت نفت در معاملات اولیه روز چهارشنبه بار دیگر صعودی شد؛ همزمان با تشدید قابلتوجه درگیری میان ایران و آمریکا پس از یک ماه آرامش نسبی. نفت برنت با رشد ۱.۱۹ درصدی به حدود ۹۵.۶۸ دلار و نفت WTI با افزایش ۰.۹۲ درصدی به ۹۱.۰۵ دلار در هر بشکه رسید. هر دو شاخص طی بازگشت اخیر درگیریها حدود ۵ دلار افزایش یافتهاند.
آمریکا در تازهترین حملات، مواضع پدافندی، رادارها، تجهیزات دریایی، تأسیسات مینگذاری و مراکز ارتباطی سپاه را هدف قرار داده است. در مقابل، سپاه از حمله به مواضع آمریکا در اردن، بحرین و کویت خبر داده و اردن نیز رهگیری موشکهای شلیکشده از ایران را تأیید کرده است. گزارشها درباره حمله آمریکا به دو نفتکش ایرانی نیز نشان میدهد که امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز وارد مرحلهای حساستر شده است.
فشار صعودی بر بازار نفت تنها ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی نیست. مؤسسه نفت آمریکا از کاهش ۲.۶ میلیون بشکهای ذخایر نفت خام آمریکا خبر داده و همزمان حدود ۳.۱ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک این کشور برداشت شده است. اگر آمار رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز این کاهش ذخایر را تأیید کند، نگرانی درباره محدود شدن عرضه در بازار جهانی بیشتر خواهد شد.
در چنین شرایطی، تنگه هرمز همچنان مهمترین اهرم ایران در بازار انرژی محسوب میشود. کاهش یا اختلال در عبور نفتکشها از این مسیر میتواند عرضه نفت خلیج فارس به بازارهای جهانی را تحت فشار قرار دهد و همزمان هزینه حملونقل و ریسک بیمه نفتکشها را افزایش دهد. به همین دلیل، حتی پیش از وقوع یک اختلال گسترده در صادرات، بازار نفت «صرف ریسک ژئوپلیتیکی» را در قیمتها لحاظ میکند.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا این درگیری وارد یک دور تازه و طولانی از تشدید نظامی خواهد شد یا طرفین دوباره به سمت مذاکره حرکت خواهند کرد. سقوط ارزش ریال ایران و افزایش فشارهای اقتصادی، در کنار مواضع تندتر واشنگتن، شرایط را پیچیدهتر کرده است. برای بازار نفت، هرگونه اختلال پایدار در هرمز میتواند موج جدیدی از نوسان قیمت، افزایش هزینه انرژی و فشار تورمی ایجاد کند؛ بنابراین احتمالاً در روزهای آینده، تحولات نظامی در خلیج فارس مهمتر از هر عامل دیگری برای تعیین مسیر نفت خواهد بود.