نگرانی آمریکا از نزدیکی راهبردی روسیه، چین و ایران؛ شکل‌گیری محور جدید ضدغربی

گروهی از کارشناسان و مقام‌های پیشین آمریکایی هشدار داده‌اند که روسیه، چین و ایران در حال شکل دادن به یک اتحاد راهبردی مبتنی بر منافع مشترک هستند؛ اتحادی که می‌تواند نظم بین‌المللی مورد نظر غرب را به چالش بکشد. به اعتقاد آنها، این همکاری اگرچه فاقد پیمان دفاعی رسمی است، اما به تدریج به ابزاری مؤثر برای مقابله با نفوذ و برتری آمریکا در عرصه جهانی تبدیل شده است.

این سه کشور در سال‌های اخیر همکاری‌های خود را در حوزه‌های دیپلماتیک، نظامی و اقتصادی گسترش داده‌اند. مخالفت مشترک با سیاست‌های آمریکا، تلاش برای دور زدن تحریم‌های غرب و هماهنگی بیشتر در مسائل بین‌المللی، از مهم‌ترین عوامل نزدیکی مسکو، پکن و تهران به یکدیگر عنوان می‌شود. کارشناسان معتقدند این روابط از سطح همکاری‌های مقطعی فراتر رفته و به سمت ایجاد پیامدهای ژئوپلیتیکی بلندمدت حرکت می‌کند.

برخی تحلیلگران آمریکایی تأکید دارند که واشنگتن نباید روسیه، چین و ایران را به‌عنوان پرونده‌های جداگانه منطقه‌ای بررسی کند، بلکه باید این همکاری سه‌جانبه را به‌عنوان یک چالش واحد در نظر بگیرد. آنها پیشنهاد می‌کنند آمریکا با اتخاذ سیاست‌های خلاقانه، زمینه‌های اختلاف میان این کشورها را تقویت کرده و از تعمیق همکاری‌های آنها جلوگیری کند.

همزمان، تحریم‌های گسترده علیه روسیه پس از جنگ اوکراین و فشارهای اقتصادی طولانی‌مدت بر ایران، زمینه نزدیکی بیشتر این کشورها را فراهم کرده است. به گفته کارشناسان، همکاری نظامی میان تهران و مسکو نیز می‌تواند پیامدهای مهمی داشته باشد؛ به‌ویژه اینکه تجربیات و داده‌های به‌دست‌آمده از جنگ اوکراین ممکن است در آینده به ارتقای توانمندی‌های نظامی ایران منجر شود و بر معادلات امنیتی منطقه و جهان تأثیر بگذارد.