تنگه هرمز دوباره در آستانه بحران؛ محدودیت‌های تازه ایران و تنش‌های فزاینده

تنگه هرمز دوباره به صحنه اصلی تنش‌های رو‌به‌افزایش ژئوپلیتیکی بازگشته است. در حالی که محاصره دریایی آمریکا ادامه دارد، ایران نیز با محدود کردن تردد کشتی‌ها واکنش نشان داده و این آبراه حیاتی بار دیگر در وضعیت نیمه‌مسدود قرار گرفته است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که ایران تاکنون دست‌کم ۲۰ کشتی را که قصد عبور از تنگه را داشته‌اند، بازگردانده است. هم‌زمان، اقدامات اجرایی آمریکا باعث شده مسیر تعداد بیشتری از کشتی‌ها تغییر کند و مجموع اختلال‌ها به بیش از ۲۰ نفتکش برسد. برخی منابع می‌گویند نیروهای دریایی ایران از طریق پیام‌های رادیویی به کشتی‌های تجاری اعلام کرده‌اند که تنگه «تا اطلاع ثانوی بسته است» و دلیل این اقدام را عمل نکردن واشنگتن به تعهدات آتش‌بس عنوان کرده‌اند.

این وضعیت در تضاد کامل با فضای امیدوارکننده چند روز گذشته است. ایران پس از توافق آتش‌بس موقت مرتبط با کاهش تنش در لبنان اعلام کرده بود که عبور و مرور در تنگه هرمز «کاملاً باز» است. اما اکنون نشانه‌ها حاکی از فروپاشی تدریجی همان توافق است؛ به‌طوری که هر دو طرف با اعمال محدودیت‌های هم‌زمان، عملاً جریان ترافیک دریایی را مختل کرده‌اند.

در کنار این تحولات، نگرانی‌های امنیتی نیز افزایش یافته است. یک مقام دفاعی آمریکا گفته سپاه پاسداران در روزهای اخیر چندین حمله علیه کشتی‌های تجاری انجام داده و برخی مالکان کشتی‌ها نیز از وقوع تیراندازی در این منطقه خبر داده‌اند. همچنین گزارش شده هند در حال آماده‌سازی واکنش دیپلماتیک است، زیرا دو کشتی با پرچم این کشور — از جمله یک نفتکش بسیار بزرگ حامل دو میلیون بشکه نفت خام عراق — در نزدیکی تنگه هدف حمله قرار گرفته‌اند.