قیمت محصولات کشاورزی به بالاترین سطح سه سال اخیر رسیده و نگرانیها درباره افزایش هزینه مواد غذایی در سراسر جهان را افزایش داده است. کارشناسان دو عامل اصلی را در این روند مؤثر میدانند: موجهای گرمای شدید و تشدید درگیریها در منطقه دریای سیاه که تجارت جهانی غلات را تهدید میکند، و همچنین بیثباتی بازار کودهای شیمیایی که تحت تأثیر جنگ خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز قرار گرفته است.
مؤسسه بینالمللی تحقیقات سیاست غذایی (IFPRI) وضعیت فعلی بازار کود را یک «بحران نهادهها» توصیف کرده که ممکن است به بحران گستردهتر غذایی، بهویژه در کشورهای فقیر، تبدیل شود. کودهای شیمیایی مانند اوره و فسفات وابستگی زیادی به نفت و گاز دارند و حدود یکسوم واردات جهانی اوره از خاورمیانه تأمین میشود. پس از بسته شدن تنگه هرمز، حدود ۳.۹ میلیون تن صادرات اوره از منطقه، معادل نزدیک به ۳۰ درصد صادرات سالانه کود خاورمیانه، با اختلال مواجه شده است.
اگرچه قیمت کود پس از شوک اولیه کاهش یافت، اما ادامه درگیریها میتواند نوسانات بازار را طولانیتر کند. بسیاری از کارخانههای تولید کود در منطقه فعالیت خود را کاهش دادهاند تا از انباشت بیش از حد ذخایر جلوگیری کنند. همچنین نگرانی درباره کاهش کیفیت ذخایر کود به دلیل گرما و رطوبت افزایش یافته است. تداوم بسته بودن تنگه هرمز میتواند خطر کمبود عرضه کود و افزایش هزینه تولید محصولات کشاورزی را بیشتر کند.
در کنار مشکلات خاورمیانه، ادامه جنگ روسیه و اوکراین نیز فشار بیشتری بر بازار جهانی غذا وارد کرده است. بنادر اوکراین در دریای سیاه بار دیگر با اختلال مواجه شدهاند و صادرات محصولاتی مانند گندم، ذرت و جو همچنان پایینتر از سطح پیش از جنگ است. گزارش جدید سازمان ملل هشدار داده که افزایش قیمت انرژی و کود در نتیجه بحرانهای جهانی میتواند بین ۹ تا ۱۸ میلیون نفر دیگر را در معرض گرسنگی قرار دهد. همچنین هزینه متوسط یک رژیم غذایی سالم در جهان از سال ۲۰۲۱ تاکنون نزدیک به ۲۵ درصد افزایش یافته و به حدود ۴.۲۸ دلار بر اساس برابری قدرت خرید روزانه برای هر نفر رسیده است.