اعلام همکاری گسترده میان شرکت دولتی نفت ترکیه (TPAO) و بریتیش پترولیوم (BP) نقطه عطفی در معادلات انرژی شمال عراق به شمار میرود. این توافق که حوزههایی از توسعه میادین و اکتشاف تا ظرفیت صادرات و انتقال گاز منطقهای را در بر میگیرد، دو شرکت را در مرکز مرحله جدید توسعه بالادستی عراق قرار میدهد. تمرکز اولیه این همکاری بر کرکوک است؛ منطقهای که همواره حساسترین نقطه انرژی عراق بوده و اکنون با ورود ترکیه، اهمیت ژئوپلیتیکی آن دوچندان شده است.
این توافق در حالی شکل گرفته که ترکیه طی ماههای اخیر همکاریهای مشابهی با اکسونموبیل و شورون نیز آغاز کرده است؛ نشانهای از یک رویکرد بلندپروازانهتر برای حضور در حساسترین میادین عراق. از سوی دیگر، BP نیز با هدف تولید اولیه ۳۲۸ هزار بشکه در روز از پنج میدان کلیدی کرکوک وارد این همکاری شده و انتظار میرود این رقم طی دو تا سه سال آینده به ۴۵۰ هزار بشکه در روز برسد. هزینه تولید پایین این میادین—در حد ۲ تا ۴ دلار برای هر بشکه—جذابیت اقتصادی پروژه را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
برآوردها نشان میدهد که این پنج میدان دستکم ۹ میلیارد بشکه ذخایر دارند، هرچند منابع نزدیک به وزارت نفت عراق معتقدند ذخایر واقعی میتواند تا دو برابر این رقم باشد. علاوه بر نفت، بخش مهمی از همکاری BP و TPAO به جمعآوری گاز همراه اختصاص دارد؛ حوزهای که BP در آن تجربه قابلتوجهی دارد و پیشتر در پروژههای بصره برای کاهش فلرینگ و مدیریت گاز نقشآفرینی کرده است. هدف اولیه، جمعآوری روزانه ۴۰۰ میلیون فوت مکعب گاز است که میتواند بهطور مستقیم در بهبود وضعیت انرژی عراق اثرگذار باشد.
اهمیت این همکاری تنها به افزایش تولید محدود نمیشود؛ بلکه به بازطراحی ساختار گازی عراق نیز گره خورده است. وابستگی طولانیمدت بغداد به گاز و برق وارداتی از ایران—که حدود ۴۰ درصد نیاز کشور را تأمین میکند—نهتنها مانع توسعه داخلی شده، بلکه نفوذ سیاسی و اقتصادی تهران را تثبیت کرده است. استفاده از گاز همراه بهجای سوزاندن آن، میتواند عراق را از این وابستگی خارج کند و زمینه را برای توسعه پتروشیمی، افزایش تولید برق و جذب سرمایهگذاریهای بزرگ غربی فراهم سازد. همکاری تازه ترکیه و بریتانیا میتواند آغازگر همین تغییر ساختاری باشد.