در حالی که بسیاری از تحلیلگران از احتمال کمبود نفت در کوتاهمدت ناشی از درگیریهای ایران صحبت میکنند، برخی دیدگاههای متفاوت نشان میدهد که نتیجه این بحران لزوماً افزایش قیمتها نخواهد بود. بر اساس این تحلیل، اقتصاد جهانی میتواند به جای جهش قیمتی، وارد مرحلهای از رکود عمیق و کاهش همزمان قیمت نفت و دسترسی به کالاها و خدمات شود؛ مشابه شرایطی که در دوران همهگیری کرونا تجربه شد.
یکی از محورهای اصلی این دیدگاه، کاهش شدید ذخایر نفتی است. گزارشها نشان میدهد ذخایر نفت آماده برداشت در آمریکا به سطوح نگرانکنندهای رسیده و بخش قابل توجهی از آن برای جبران کمبود عرضه در ماههای اخیر مصرف شده است. این وضعیت باعث شده نقش ذخایر استراتژیک بهعنوان ضربهگیر بازار تضعیف شود و ظرفیت مقابله با شوکهای جدید کاهش یابد.
در عین حال، آسیب به زیرساختهای تولید و صادرات نفت در منطقه، بهویژه در ایران، باعث شده بازگشت کامل عرضه به شرایط عادی در کوتاهمدت بعید باشد. حتی در صورت بازگشایی مسیرهای حملونقل، بازسازی تولید و بازگشت چاههای نفت به سطح قبلی میتواند ماهها یا سالها زمان ببرد. این عدم تعادل عرضه، همراه با کاهش ذخایر، فشار پیچیدهای بر بازار جهانی ایجاد کرده است.
با وجود این، برخی تحلیلگران معتقدند نتیجه نهایی ممکن است برخلاف انتظار عمومی باشد. کاهش فعالیت اقتصادی، محدودیتهای دولتی و افت تقاضا میتواند به جای افزایش قیمتها، موجب سقوط قیمت نفت حتی به زیر ۴۰ دلار شود. در این سناریو، کمبود فیزیکی کالاها و خدمات ممکن است همزمان با افت قیمتها رخ دهد؛ وضعیتی که نشان میدهد بحرانهای انرژی همیشه به معنای گرانی نیستند، بلکه میتوانند ساختار کلی اقتصاد جهانی را نیز دگرگون کنند.